Qela Erdehanê: Dîrok, Sazbûn û Cihê Wê

---

Rojnameya Erdexanê | Since 1995 |

---

Qela Erdehanê, ku li navenda bajarê Erdehanê û li kêleka Çemê Kura ye, yek ji berhemên herî girîng ên serdema navîn e

1. Qela Erdexanê Kengî û Ji Aliyê Kê Ve Hat Çêkirin?

Dîroka rastîn û çêkerê pêşî ê Qela Erdehanê bi teqezî nayê zanîn. Dîroknas diyar dikin ku ev qel li Serdema Navîn ji aliyê Gurciyan ve hatine ava kirin.

• Navê Kevin (Qela Parakanê): Beriya osmaniyan, navê qelê û derdora wê wekî Parakan dihate nasîn. Di qeydên osmanî yên sala 1595an de navê vê derê wekî "Rabat-i Kala-i Parakan" derbas dibe.

Mawşê Osmaniyan û Nûjenkirin: Osmaniyan di sala 1551an de herêm zeft kir. Li gorî nivîsa (kitêb) li ser qelê, Osmaniyan di sala 1556an de qelê ji nû ve restore kir. Di vê nûjenkirinê de kevirên dêra gurcî ya li hundirê qelê hatin bikaranîn. Îro jî li ser dîwarên qelê nivîsên bi zimanê gurcî û ermenî tên dîtin.

2. Qela Erdehanê Li Kurê Ye?

Qela Erdehanê li navenda bajarê Erdehanê, li kêleka Çemê Kura û beramberî Taxa Xelîl Efendî ye. Ji navenda bajar bi meşê mirov dikare bi hêsanî bîgihêje qelê.

3. Taybetmendiyên Mîmarî

• Kevir û Dîwar: Dîwarên qelê ji kevirên xam û melatê Xorasana kevin hatine çêkirin. Li quncikên bircan kevirên mezin û birrawî hatine bikaranîn. 

• Mezinahî: Dirêjahiya navxweyî ya rojhilat-rojava 268 metre ye, û firehiya wê di navbera 119 û 170 metreyan de ye.

• Şêweyê Erazî: Qel li ser eraziyekî çal û gir hatibû ava kirin; ji ber vê yekê navbera aliyê bakur û aliyê başûr de nêzîkî 35-37 metre bilindayî heye

---