15’ê Gulanê: Cejna Zimanê Kurdî li Hemû Gelê Me Pîroz Be!

Îro 15’ê Gulanê ye; roja ku ronahiya alfabeya latînî bi kovara Hawarê re geş bû û bû bingeha zimanê nûjen. Em wek Rojnameya Ardahanê, vê roja pîroz li hemû kurdîhez û kedkarên ziman pîroz dikin.

Destpêka Serdemeke Nû: Kovara Hawarê

Dîroka vê roja bi wate, vedigere 15’ê Gulana sala 1932’an. Di wê rojê de, li paytextê Sûriyê li Şamê, bi pêşengiya mîrê ziman Celadet Alî Bedirxan û hevalên wî, hejmara yekem a kovara Hawarê hat weşandin. Taybetmendiya herî mezin a Hawarê ew bû ku cara yekem alfabeya Kurdî ya bi tîpên latînî tê de hat bikaranîn. Ev gav, di dîroka gelê Kurd de wekî "Şoreşa Ziman" tê qebûlkirin.

Celadet Alî Bedirxan di hejmara yekem a kovarê de wisa digot:

"Hawar dengê zanînê ye. Zanîn xwe nasîn e, xwe nasîn ji me re rêya felat û bextewariyê vedike."

Ji 1932’an Heya Îro

Kovara Hawarê heta sala 1943’an 57 hejmar derket û bû dibistanek ji bo nivîskar, helbestvan û rewşenbîrên Kurd. Piştî salên dirêj, di sala 2006’an de biryar hat girtin ku roja destpêkirina Hawarê, yanî 15’ê Gulanê, wekî "Cejna Zimanê Kurdî" were pîrozkirin. Ji wê rojê ve, her sal di vê demê de bi şahî, panel, xebatên wêjeyî û çalakiyên çandî qîmeta zimanê me tê bibîranîn.

Ziman, Nasname û Hebûn e

Ziman ji bo gelekî ne tenê amûreke axaftinê ye; parastina ziman, parastina dîrok, çand û hebûna neteweyî ye. Di sedsala 21’emîn de, pêşketina zimanê Kurdî di qada dîjîtal, akademîk û wêjeyî de, deyndarê wê xîmê ye ku di sala 1932’an de hatibû danîn.

Wekî ku tê gotin: "Zimanê me, rûmeta me ye." Divê em li malê, li kolanê, li dibistanê û di her qada jiyanê de xwedî li zimanê xwe derkevin da ku ev mîrasa pîroz ji nifşên nû re bimîne.

Cejna Zimanê Kurdî li her çar perçeyên Kurdistanê û li her derê cîhanê pîroz be!

Nûçe: Rojnameya Ardahanê Dîrok: 15’ê Gulana 2026’an